Heiligen

- Zoeken

Heilige Margaretha - 16 november

Heilige Margaretha

(° 1045 - † 1093)
Patrones van Schotland
Beschermheilige van de verliefden

De heilige Margaretha werd in ballingschap in Hongarije geboren als dochter van prins Edward de Banneling - die toen op de vlucht was voor de Deense koningen die zich de Engelse troon hadden toegeëigend - en Agatha, een telg uit de Hongaarse koninklijke familie. De heilige Edward de Belijder was haar oom.

Toen haar oom in 1066 overleed en geen troonopvolger naliet, vergezelde Margaretha haar broer Edgar, die aanspraak maakte op de troon, naar Engeland. Margaretha was toen negen jaar oud.

Na de slachting van Hastings in 1068 vluchtte Margaretha naar Schotland waar zij huwde met de Schotse koning Malcolm III, bijgenaamd de Bloedige. Margaretha schonk het leven aan zes zonen en twee dochters die allen een christelijke opvoeding genoten. Maar vooral op haar echtgenoot oefende zij een gunstige invloed uit. Waar hij zich voordien bezondigde aan roven, plunderen en het platbranden van kloosters, kende zijn gedrag na zijn huwelijk met Margaretha een volledige ommekeer. Dit resulteerde o.a. in betere levensomstandigheden voor de bevolking.

Zij hervormde ook de kerk in Schotland en introduceerde de Latijnse liturgie.

Margaretha stierf, volgens de overlevering, toen zij op haar ziekbed vernam dat haar echtgenoot en haar oudste zoon beiden omgekomen waren bij een poging om Engeland binnen te vallen.

Margaretha was een zeer geliefde en vrome koningin, haar lichaam werd bijgezet in Dunfermline Abbey, de benedictijnerabdij die zij bij leven had gesticht. In de dertiende eeuw werd zij heilig verklaard en vier eeuwen later werd Margaretha de beschermheilige van Schotland.

Tijdens de Reformatie werden de relieken van Margaretha en Malcolm naar Madrid gebracht.

Afbeelding: de heilige Margaretha van Schotland door Henry Shaw, ca. 1843.

Weerspreuk

Begint november met tempeest,
daarna de maand voor goed geneest

Novembermist houdt de daken warm,
novemberrijm, Lieve Heer, erbarm!

De heilige Margaretha is vrij belangrijk in de volksgeneeskunde; zij werd voornamelijk aangeroepen door vrouwen in barensnood. Barende vrouwen hadden vrijwel altijd een beeltenis van de heilige Margaretha naast hun bed staan. Ze bonden ook gewijde linten of touwtjes om hun lendenen ter ere van Margaretha's hulp.

De heilige Margaretha werd ook vaak aangeroepen in geval van jicht, krampen, koortsaanvallen en hysterie. Volgens de volksgeneeskunde kon hysterie afgewend worden door snel de volgende formule op te zeggen:

'In de naam van God.
Moge de heilige Margaretha alle duivels,
demonen en alle boze geesten
met al hare krachten vernietigen
en moge de heilige Geest
uw hoofd en hart
licht en vrij maken van alle kwaad.
Voordat de maan driemaal
is vol geworden
zullen alle boze gedachten en dromen
u voorgoed verlaten hebben.
Amen.'

Margaretha is tenslotte ook de beschermheilige van de verliefde koppeltjes. En bij dat gegeven horen de volgende spreuken:

'Lange vrijagie is zelden mariagie.'

'Goed vrijen is zachtjes praten en goed doordacht liegen.'