Heiligen

- Zoeken

Heilige Leonardus - 6 november

Heilige Leonardus

(° ca. 500 - † 559)
Kluizenaar, abt
Patroon van fruithandelaars en gevangenen

Het levensverhaal van de heilige Leonardus bevat eerder legendarische elementen. Hij behoorde tot een adellijk Frankisch geslacht ten tijde van de Merovingische koning Clovis (Chlodovech) en werd gedoopt en onderwezen door de heilige Remigius, aartsbisschop van Reims. 

Leonardus bezocht regelmatig gevangenen en bekwam voor velen van hen de vrijlating. De koning stemde hiermee in. De legende wil dat het voor de gevangenen volstond om de naam van Leonardus te aanroepen, waarbij hen meteen de boeien afvielen.

Leonardus weigerde de door Clovis aangeboden bisschoppelijke titel en bleef eenvoudigweg diaken. Hij trok zich terug in de streek rond Limoges om er in de eenzaamheid van het woud als heremiet te leven en predikte vanuit zijn cel het Evangelie. Hij genas ook de kreupelen en behoeftigen die hem in zijn cel opzochten. 

Op een dag was Clovis echter met zijn hoogzwangere echtgenote op jacht in het gebied nabij de kluis van Leonardus. Dankzij het gebed van Leonardus verliep de bevalling van de Frankische koningin goed, zij schonk het leven aan een kind in Leonardus' kluis. Uit dankbaarheid schonk de koning hem een domein in Noblac, nabij Limoges. Hier leefde hij eerst als kluizenaar en later in gemeenschap met confraters, tot uiteindelijk een kloostergemeenschap ontstond. Dit klooster zou later uitgroeien tot de Franse stad Saint-Léonard.

Zijn verering en legende verspreidde zich vooral in de elfde eeuw. De heilige Leonardus wordt aangeroepen door vrouwen tijdens hun bevalling, door onvruchtbare vrouwen, tegen hoofdpijn en geslachtsziekten en tegen inbraken en inbrekers. Hij is de patroon van de gevangenen en wordt vaak afgebeeld als monnik of diaken met een (gebroken) ketting of een paar boeien.

De heilige Leonardus is eveneens de patroon van Zoutleeuw (Vlaams-Brabant) en Sint-Lenaarts (Antwerpen). Op pinkstermaandag trekt op beide plaatsen elk jaar de Leonardusprocessie door de straten.

Afbeelding: de heiligen Petrus, Martha, Maria van Magdala en Leonardus door Correggio, 1517.

Weerspreuk

Sint-Leendert jaagt de vliegen weg,
zegt men op het land.

Sint-Leonardus doet verstaan,
hoe het weer voor de rest van het jaar zal vergaan.

Het weer van Leonardusdag,
blijft gewoonlijk tot Kerstmisdag