December - Wintermaand — Heiligen

Heiligen

- Zoeken

December - Wintermaand

December - Wintermaand

De afbeelding toont een jachtpartij in het bos. Bloeddorstige honden zijn bezig een wild zwijn aan stukken te scheuren, terwijl de jagers proberen de dieren in toom te houden. Een in het blauw geklede jager blaast op zijn hoorn.
In het hemelgewelf bovenaan zien we de zonnegod Helios in zijn wagen, vergezeld van de sterrenbeelden Boogschutter en Steenbok.

December: terwijl de laatste dode bladeren zich vastklampen aan de door de wind gegeselde takken, roert zich onder de aarde reeds het nieuwe leven.

Wanneer de nachten het langst zijn, begint de zon aan zijn langzame maar onstuitbare terugkeer, en daagt het vooruitzicht van warmte en licht.

Tussen begin december en de 21ste korten de dagen nog eens met 2O minuten, tussen 21 december en nieuwjaar winnen we 5 minuten aan daglicht.

In december gaan de dagen alleen maar open en toe.

In december hebben de dagen niets meer aan.

December is Latijn voor tiende maand. Door het toedoen van de Romeinse keizer Pompilius werd - en bleef - december echter de twaalfde maand van het jaar.

December was traditioneel de wintermaand, ook wel donkere maand genaamd.

Een versje uit 1656 zegt over december het volgende:

Komt oeffent nu het lijf,
de hit is wech geweken,
Gaet bolt, of slaet den bal,
geen mugh en sal u steken;
Laet sparen, dien het lust,
ick teer gelijck een graef,
De Winter is een heer,
de Somer maer een slaef.

In vroeger tijden ontvluchtten mensen de winterstormen en warmden zich aan vuren, onderwijl luisterend naar vertellingen over helden, goden en tal van andere sagenfiguren. De winter zelf werd een stormgod, of een reeks van ijs- en sneeuwgeesten die men vreesde.

Nog gevaarlijker waren de spoken en kwade wezens die de duisternis en koude van de winter aangrepen om over de aarde te dolen. En in Europa werd geloofd dat de geesten van gestorven familieleden terugkeren aan de vooravond van Kerstmis.

De Saksen noemden december de Heiligmaand, vanwege Kerstmis.

Onder Karel de Grote werd het de Kerstmismaand.

Bij de Germanen was het de Joelmaand.

En sinds de Middeleeuwen is december de Midwintermaand, Wintermaand, Donkere maand of Wolfsmaand, omdat de wolven in deze winterse maand vaak dichtbij de woningen kwamen.

Onze voorouders keken in december altijd uit naar meer sneeuw, want onder een dik sneeuwtapijt zijn de zaden in de grond beter beschermd tegen de vorst.

Sneeuwtapijt, het groen bevrijdt.

December koud en in sneeuwgewaad,
een jaar vol vruchtbaarheid verraadt.

Tot slot nog enkele minder bekende bijnamen: Rijpmaand, Silvestermaand en Feestmaand.

Afbeelding: de maand december uit 'Les Très Riches Heures du duc de Berry' door de gebroeders Van Limburg, getijdenboek in opdracht van hertog Jean de Berry, ca. 1410.

Terug naar de hoofdpagina Heiligenkalender