Juni - Rozenmaand — Heiligen

Heiligen

- Zoeken

Juni - Rozenmaand

Juni - Rozenmaand

De boeren zijn bezig met hooien. De mannen zijn aan het werk met de zeis, de vrouwen verzamelen het hooi met een hark.
In het hemelgewelf bovenaan zien we de zonnegod Helios in zijn wagen, met de sterrenbeelden Tweelingen en Kreeft in zijn kielzog.

De naam juni komt van 'Juno', de godin van het huwelijk en echtgenote van de Romeinse god Jupiter.

Sommigen beweren dat juni haar naam dankt aan de Romeinse consul 'Lucius Junius Brutus'.

Volgens de volkskalenders zou het weer in juni als volgt moeten zijn:

Niet te koel,
niet te zwoel,
niet te nat
en niet te droog,
dan vult juni de schuren hoog.

Juni rustig en warm,
dan maakt ze de boeren niet arm,
komt zonneschijn daarbij,
dan maakt ze boer en stadslui blij.

In juni lengen de dagen gemiddeld nog met negentien minuten, na de zomerzonnewende (omstreeks 21 juni) korten de dagen reeds met gemiddeld vier minuten.

Is de eerste juni regenachtig,
heel de maand wordt twijfelachtig.

Op 24 juni viert men traditioneel het naamfeest van de heilige Johannes de Doper. Na deze dag maken bomen en struiken die erg van insectenvraat te lijden hebben gehad nieuwe blaadjes.

Ook het Sint-Janskruid bloeit nu met gele bloempjes waar rood sap uitkomt als je er op knijpt. Dit zou het bloed van de heilige Johannes de Doper zijn waaruit volgens de legende het Sint-Janskruid is ontstaan. Het verhaal wil dat de duivel zo razend werd op die nobele plant dat hij alle blaadjes doorstak om hem te vernietigen. Maar dat hielp niet; elke zomer bloeit het Sint-Janskruid weer volop.

Er zijn trouwens nog meer gele bloemen met namen van heiligen die net in deze tijd van het jaar bloeien: het Jakobskruiskruid en de teunisbloem, vernoemd naar de heilige Antonius van Padua.

Hoort men in juni de donder kraken,
dan doet de boer goede zaken.

Donderweer in juni,
maakt het koren dik.

Juni was traditioneel de Rozenmaand. Een versje uit 1656 zegt over juni het volgende:

De Lent is al te koel,
de Somer plag te branden,
De koorts heerscht in den Herfst,
des Winters klippertanden,
Ick ben de middelmaet,
niet heet of niet te kout;
Hy doet een edel ding
die maet en regel hout.

Braakmaand, Brachmand of Brachard: Karel de Grote noemde juni de 'Brachmonath', wat duidt op braakliggend of omgeploegd land. De boeren hadden namelijk de gewoonte om in de zomer één akker 'braak' te laten liggen door niets te zaaien of te planten, waardoor de grond tot rust kon komen. De term kan ook duiden op 'braken': 'Braeckmaend dat verstaen de boeren best. 't Is nu immers overal kermis en zy drinken zoo veel genever dat zy er moeten van braken'.

Wedemaand of Wiedemaand, beiden refererend naar het woord 'weide', omdat het vee in juni in de wei staat.

Zomermaand of Lange-dagenmaand: in juni begint de zomer en treft men tegelijk met Sint-Jan de langste dag en de kortste nacht aan.

Sinksenmaand, volksnaam voor Pinksteren, meestal in juni. Juni wordt ook wel de maand van het Heilig Hart genoemd, omdat de derde vrijdag na Pinksteren meestal in juni valt. Die dag wordt het hoogfeest van het Heilig Hart van Jezus gevierd.

Tot slot nog enkele minder bekende bijnamen: Midsummermonath, verwijzend naar de Saksische naam voor het midzomerfeest dat in deze maand gevierd werd; Wormenmaand; Braammaand en tenslotte Droge maand.

Afbeelding: de maand juni uit 'Les Très Riches Heures du duc de Berry' door de gebroeders Van Limburg, getijdenboek in opdracht van hertog Jean de Berry, ca. 1410.

Terug naar de hoofdpagina Heiligenkalender